In de klas
met een groepje achter de computer. Na schooltijd nog even met een
vriendje achter de
Nintendo
of
Playstation.
En dan ’s avonds nog even achter de pc voor het huiswerk. Kinderen en
rsi. Het is in Nederland een nog weinig besproken onderwerp. Ten
onrechte, want kinderen die van jongs af aan met de computer werken,
zijn een risicogroep.
Australisch onderzoek heeft
uitgewezen dat er niet te licht over rsi bij kinderen moet worden
gedacht. Een muisarm bij een kind kan namelijk leiden tot vergroeiingen
die op latere leeftijd niet meer goed komen. Vanuit de ergonomische hoek
en door rsi-patiëntenverenigingen wordt ook in Nederland inmiddels
opgeroepen om waakzaam te zijn en kinderen van jongs af aan te leren hoe
ze moeten computeren. Tegelijkertijd wordt de overheid aangespoord om
naast investeringen in computers te zorgen voor passend meubilair.
MUISJE MAX
Ergotherapeute Dorrit Jansen ontwikkelde samen met een studiegenoot het
lespakket
Muisje Max wil geen muisarm
om kinderen uit groep 2 te leren op een goede manier achter de computer
te zitten. "De diagnose rsi is op volwassenen gericht. Het blijkt dat
ook kinderen kramp krijgen in hun armpjes. De Nintendo-duim is een
steeds vaker gehoorde term, maar er zijn ook kinderen met knopen in de
schoudertjes. Met Muisje Max willen we kinderen bewust maken dat lang
computeren met een verkeerde houding slecht is. Net zoals je een kleuter
leert dat hij zijn handen moet wassen nadat hij naar het toilet is
geweest, moet hij zich dat computeren op een natuurlijke manier eigen
maken."
Het lespakket is geschreven voor
de leraren en muisje Max vormt de rode draad. Gewaarschuwd door de
pijnlijke armen van papa Muis leert Max dat hij goed moet zitten achter
de computer. Hij leert dat hij pauzes moet houden en doet oefeningen
tegen kramp. Vijf lessen lang verdiepen de leerlingen zich met muisje
Max in de materie door middel van allerhande opdrachtjes: een
rollenspel, een kleurplaat en een lied (‘hoofd, schouders, rug, knieën,
teen’). Voor de ouders gaat er een brief met de nodige informatie mee
naar huis.
Dorrit Jansen: "Je kunt de
kinderen namelijk wel alleen op school leren hoe ze goed moeten zitten,
maar als dat toetsenbord thuis alsnog op ooghoogte staat heeft het
weinig zin."
Sonja Dippel van de
rsi-patiëntenvereniging
in Utrecht herkent de toename in rsi-klachten onder kinderen. "We merken
dat ouders vaker bellen. Kinderen krijgen in eerste instantie kleine
symptomen. Zij hebben natuurlijk een veel minder statische houding dan
de meeste volwassenen. Maar de verschuiving gaat snel. Kinderen rond de
elf, twaalf jaar zijn niet alleen veel onbeweeglijker dan de kleintjes,
ook in vergelijking met hun leeftijdsgenoten van vroeger laat hun
beweeglijkheid te wensen over."
Harde cijfers van jonge
rsi-slachtoffers kent Dippel niet: "Een kind komt niet bij de Arbo."
Net als Dorrit Jansen benadrukt
Sonja Dippel de noodzaak kinderen van jongs af aan te leren computeren.
Dippel: "De overheid geeft veel geld uit aan computers. In Zoetermeer
wordt zelfs al gewerkt met een digitaal schoolbord, waarbij de leraar op
de computer kan zien hoe ver de kinderen op hun eigen computertje zijn.
Alles moet zonodig efficiciënt. Laten we daar met z’n allen liever
‘gezond efficiënt’ van maken."
Tips ter bestrijding van rsi:
Leer kinderen spelenderwijs dat
ze niet uren achtereen moeten computeren. Gebruik bijvoorbeeld een
zandloper of een kookwekkertje en zeg dat ze, als die is afgelopen even
wat anders gaan doen.
- Zorg dat ze wat oefeningen
paraat hebben voor het geval ze kramp krijgen.
- Leer ze dat ze recht voor het
scherm moeten zitten, met de rug tegen de stoelleuning. Eventueel met
een kussen in de rug. En vertel dat ze de schouders ontspannen moeten
houden.
- Zorg dat de stoel op de
juiste hoogte staat, waarbij de benen in een hoek van negentig graden
op de grond staan en de voeten recht onder de benen op de grond komen.
- Gebruik eventueel een
voetenbankje, als de voeten niet bij de grond komen.
tekst: Barbara van Gool